رضاشاه چگونه خان محبوب بختیاری را تیرباران کرد؟

رضاشاه چگونه خان محبوب بختیاری را تیرباران کرد؟
، قوم بختیاری یکی از پرافتخارترین اقوام کشور در طول تاریخ بوده است که همواره در برابر  ظلم و ستیز حاکمان وقت ایستادگی کرده‌ است.

سردار بی‌بی‌مریم بختیاری، شیرعلی‌مردان بختیاری و سردار اسعدبختیاری از جمله دلیران بختیاری بودند و در طول تاریخ از  دلیری‌های آن‌ها به نیکی یاد می‌شود.

مقام معظم رهبری در دیدار اعضای ستاد نکوداشت شیرعلیمردان‌خان بختیاری تنوع اقوام و اقلیت‌ها را یک ویژگی ممتاز برای ایران دانستند و با اشاره به همبستگی کامل اقوام ایرانی و وفاداری آنها به کشور افزودند: قوم بختیاری و لُرها جزو بهترین و باوفاترین اقوام ایرانی هستند و به صفت صداقت، شجاعت، غیرت، صفا و پایداری بر عقاید اسلامی و شیعی شناخته می‌شوند.

مبارزه با استبداد رضاخان ویژگی بارز علیمردان‌خان بختیاری
ایشان با اشاره به گمنام ماندن بسیاری از شخصیت‌های برجسته بختیاری نظیر مرحوم علیمردان‌خان و ضرورت شناسایی و معرفی این شخصیت‌ها، خاطرنشان کردند: ویژگی برجسته علیمردان‌خان مبارزه علیه استبداد رضاخانی با الهام گرفتن از عقاید و احساسات دینی است.

علیمردان خان بختیاری فرزند علیقلی‌خان چهارلنگ و علیقلی‌خان پسر محمدعلی خان اوّل که در سال های۱۲۶۷ تا ۱۲۷۱ ه‍.ق علیه حکومت ناصرالدین شاه قاجار به مبارزه برخاست بود. مادرش بی بی مریم، معروف به سردار مریم بختیاری دختر حسینقلی خان ایلخانی بختیاری بود؛ بی بی مریم در جنگ اول جهانی که بخش‌هایی از ایران اشغال و زیر نفوذ نیروهای استعمارگر روسی و انگلیسی قرار گرفته بود، به طرفداری از نیروهای آلمان و عثمانی و علیه نیروهای اشغالگر روس و انگلیس قیام کرد.

پدرش در بین طوایف زیادی از چهارلَنگ و در بین هفت لَنگ‌ها جایگاه خاصی داشت و مادر شجاعش بی‌بی مریم به سردار مریم بختیاری شهرت داشت؛ بی‌بی مریم فرزند یکی از سران بختیاری بود که به دست پسران ناصرالدین شاه سلطان مسعود میرزا ملقب به ظل‌السلطان کشته شد.

علیمردان در جوانی، از سواران بختیاری در قیام مشروطه بود؛ در سال ۱۳۰۲ خورشیدی بعد از مجزا شدن طوایف چهارلنگ از هفت لنگ به همراه برادر خود محمدعلی‌خان به عنوان رؤسای این طایفه تعیین شدند، علیمردان خان پس از چندی علیه دولت رضاشاه شورید و بختیاری و شمال خوزستان را تصرف کرد، اما نهایتاً با تهاجم ارتش و پا در میانی دیگر خوانینِ بختیاری پس از یک‌سال جنگ در قهفرخ، فرخ شهر کنونی حاضر به صلح و تسلیم شد و به زندان قصر منتقل شد. سرانجام در سپیده دم سال ۱۳۱۳ خورشیدی و برخلافِ امان نامه‌ای که رضاشاه صادر کرده بود در برابر جوخه اعدام قرار گرفت.

علیمردان‌خان بختیاری یکی از تأثیرگذارین خان‌های بختیاری بود
یک استاد دانشگاه در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در شهرکرد، با بیان اینکه علیمردان‌خان بختیاری یکی از تأثیرگذارترین خان‌های بختیاری بود، گفت: مشروطه‌خواهی، مبارزات جنگ جهانی اول و به‌خصوص حرکتی که در رابطه با رضاشاه پهلوی در سال 1308 توسط بختیاری‌ها صورت گرفت به رهبری علیمردان‌خان بود؛ دارای اهمیت بسیاری در طول تاریخ است.

خدابخش قربان‌پور دشتکی ادامه داد: حرکت علیمردان‌خان در سال 1308 در راستای اعتراض به خوانین بختیاری که از رضاشاه حمایت می‌کردند و تظلم‌خواهی ایل بختیاری از حاکمیت دوران پهلوی به دلیل اقداماتی که در خصوص خلع سلاح و فرهنگ‌زدایی در ایل بختیاری انجام دادند، بود.
 

 
محبوبیت علیمردان‌خان در بین قوم بختیاری/ ظلم‌ستیزی ویژگی بارز ایل بختیاری
وی با اشاره به اشعاری که در بین عوام در رابطه با علیمردان‌خان بختیاری رواج داشت، خاطرنشان کرد: علیمردان‌خان در بین ایل بختیاری از محبوبیت خاصی برخوردار بود.

قربان‌پور در رابطه با ظلم‌ستیزی قوم بختیاری، افزود: ایل بختیاری 100 درصد شیعه هستند و آن‌ها با الگوگیری از ائمه‌اطهار نقش بسیاری در ظلم‌ستیزی و تظلم‌خواهی دارد و همچنین ویژگی اساسی آن‌ها که انسان‌‌های آزادی‌خواه هستند در برابر زورگویان به مبارزه برمی‌خیزند.
 

 
پژوهشگران و تاریخ‌نویسان زوایای این حرکت علیمردان‌خان بختیاری را نشان دهند
استاد تاریخ شناس در پایان اضافه کرد: متأسفانه تا امروز کار علمی و پژوهشی خاصی در رابطه با حرکت علیمردان‌خان بختیاری در سال 1308 صورت نگرفته است، امیدواریم که پژوهشگران و تاریخ‌نویسان بتوانند زوایای این حرکت را نشان دهند.

در متون تاریخی دو تاریخ 17 آذرماه و اسفندماه سال 1313 به روزی نامگذاری شده است که علیمردان‌خان بختیاری توسط رضاخان به همراه تعدادی از خوانین بختیاری به پای چوبه دار برده شد تا صدای آزادی‌خواهی او برای همیشه به تاریخ بپیوندد.

منبع: فارس